Parazitler bazı durumlarda ev sahiplerinin sosyal davranışlarını müthiş değiştirebilir. Bu grup etkileşimi düzeyinde oluşabilir ya da tek bir bireyi etkileyebilir. Ev sahibinin davranışlarını ve sosyal alışkanlıklarını önemli derecede değiştiren klasik bireysel modifikasyon vakalarından biri, başka bir kabuklu parazitin bulaştığı yengeçlerde ortaya çıkar.

Sacculina cinsine ait bir tür olan bu parazit, gemilerin ve balinaların üzerindeki sülükayaklıların akrabası olan bir organizmadır. Bu parazit-ev sahibi ilişkisinde parazit kendisinin üreme formlarını oluşturmak ve korumak için ev sahibini taşıyıcı olarak kullanır ve ev sahibinin davranışını radikal bir şekilde değiştirir. Parazit, kentrogon denilen küçük bir dişi larva formunda yengecin içine girer. Kentrogon yengecin sinir sisteminde ve vücudundaki diğer organlarda dallanarak büyür. Sonuçta parazit, yengecin kendi yumurtalarını kuluçkaya yatırdığı bölümdeki dokuları yumuşatır. Sonra, dişi parazit bu bölgede ürettiği yumurtalarını döllemek için kendi türünden bir erkeği kendine çeker.

Yengeç, bu yumurtalara kendisininmiş gibi bakar, gelişmekte olan yumurta kütlesini büyütür ve korur. Yumurtalar gelişip bırakılma zamanları geldiğinde yengeçlere özgü davranışlar sergileyerek yavruları serbest bırakır.

Parazit, ev sahibi erkek yengecin parazitin yumurtalarını büyüten, kuluçkaya yatan dişi yengeç gibi davranması için yengecin davranışsal ve morfolojik olarak dişileşmesini bile sağlayabilir. Böylece erkek yengeç, parazitin yavrularını ortama bırakmak için dişi bir yengecin tipik davranışlarını sergiler.

Bu ilgi çekici örnek, parazitlerin ev sahiplerinin davranışlarını nasıl etkilediğine ilişkin öğrenilecek daha pek çok şey olduğunu gösterir. Örneğin, cinsel yolla bulaşan parazitler ev sahiplerinin yakın cinsel davranışlarını etkiler mi ve temasla bulaşan parazitler ev sahibinin yakınındakileri etkiler mi?

Ev sahibi-parazit etkileşiminin dinamiklerinin incelenmesi gelecekteki araştırmalar için ilgi çekici konulardan biridir.

Prof Dr. Dwight D. Bowman – Cornell Üniversitesi

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here